Archiwizacja danych na nośnikach optycznych i magnetooptycznych
ITpedia
W systemach, gdzie przyrost informacji jest bardzo duży, konieczne jest wdrożenie rozwiązania archiwizacji danych. Tu najefektywniejsze rozwiązania opierają się na technikach optycznych i magnetooptycznych. Umożliwia to stały dostęp do tworzonych przez firmę danych.
Technika magnetooptyczna łączy zalety techniki optycznej i magnetycznej. Do zapisu danych są wykorzystywane zarówno laser, jak i pole magnetyczne (efekt termomagnetyczny), do odczytu zaś - tylko laser (efekt Kerra). Dyski magnetooptyczne mają dość szybki czas dostępu do danych, ale relatywnie niski transfer podczas zapisu w porównaniu z twardymi dyskami. Zasada działania dysków optycznych generalnie wszystkim jest znana. Warto dodać, że techniki optyczna i magnetooptyczna są znormalizowane przez organizację ISO.
Mimo że w rozwiązaniach archiwizacji danych jest duże funkcjonalne podobieństwo obu tych technik, różnią się one znacznie od siebie. W systemach z bibliotekami optycznymi (CD/DVD) przede wszystkim można udostępniać dane z nabytych, wcześniej wytłoczonych płyt, niekoniecznie związanych merytorycznie z archiwizowanym systemem. W przypadku dysków magnetooptycznych archiwizowane dane firma będzie tworzyć sama, ponieważ na tym nośniku nie jest sprzedawane ani oprogramowanie, ani banki danych. Oczywiście, cały czas mówimy o magnetooptycznych dyskach 5,25 cala, dostępnych w pojemnościach 2,6, 5,2 oraz 9,1 GB. Na rynku są też napędy i dyski magnetooptyczne o średnicy 3,5 cala, ale nie znalazły one zastosowania w profesjonalnych rozwiązaniach archiwizacji danych.
Drugą korzyścią, przemawiającą za wyborem płyty CD jako nośnika, jest jego cena. Koszt wykorzystania płyt CD-R jest jednym z najniższych, gdy weźmiemy pod uwagę stosunek ceny do jednego megabajta pojemności. Nośniki magnetooptyczne są prawie dziesięciokrotnie droższe. Od wszystkiego tańsze są tylko taśmy magnetyczne, ale nie oferują one takiej funkcjonalności, a przede wszystkim szybkości dostępu do pliku.
Rozwiązania magnetooptyczne mają też zalety. Największą jest ogromna trwałość nośnika. Dane zapisane na nośniku mogą przetrwać kilkadziesiąt lat. Nie są w stanie ich uszkodzić ani pole magnetyczne i elektryczne, ani ogień, woda czy promieniowanie. Nie bez znaczenia jest rosnąca wciąż pojemność dysków magnetooptycznych. Obecnie w sprzedaży są dyski o maksymalnej pojemności 9,1 GB - kilkunastokrotnie pojemniejsze od płyt CD-R i porównywalne z pojemnościami dwustronnych płyt DVD-RAM 9,4 GB [Blu-ray].
Warto też wspomnieć, że dyski magnetooptyczne są dostępne także w wersji WORM (Write Once, Read Many) - do jednorazowego zapisu.
MO w bibliotece
Magnetooptyczne napędy 5,25 cala znajdują zastosowanie głównie w bibliotekach magnetooptycznych. Biblioteka to prosty robot, odpowiedzialny za dostarczenie dyskietki MO ze slotu do napędu. W większości oferowanych bibliotek znajduje się od 1 do 4 napędów. Kolejny parametr, którym charakteryzuje się biblioteka, to liczba slotów na płyty. Ostateczną maksymalną pojemność określa się iloczynem liczby slotów i maksymalnej pojemności pojedynczego napędu. Napędy 5,25 cala i biblioteki, w których są stosowane, są implementowane głównie w systemach Storage Area Network (SAN) i Hierarchical Storage Management (HSM).
Ważne jest, że przy wejściu na rynek napędów i nośników o nowej pojemności w bibliotece wystarczy wymienić napęd, a nie trzeba ingerować w konstrukcję całego urządzenia. Taki przypadek miał miejsce ostatnio, gdy właściciele bibliotek z napędami 2,6 oraz 5,2 GB zmieniali je na modele 9,1 GB.
Optyczna szafa grająca
W podobny sposób jak nośniki magnetooptyczne są wykorzystywane optyczne płyty CD i DVD. Udostępnienie płyt w sieci umożliwiają biblioteki, zwane też czasem jukeboksami (od nazwy szaf grających z lat 60., odtwarzających płyty analogowe). Płyty są umieszczane w specjalnych magazynkach liczących od 6 do 50 płyt, a łączna liczba płyt w bibliotece wynosi, zależnie od modelu, od kilkudziesięciu do kilkuset. Umieszczony w konstrukcji biblioteki robot przemieszcza płyty znajdujące się w specjalnych kopertach.
Oprogramowanie umożliwia organizację zasobów, tworzenie grup krążków oraz optymalizację dostępu do danych. Administrator nie ma już ograniczenia liczby liter w alfabecie, którym były przypisane kolejne napędy. Zarządzanie zasobami płyt staje się zdecydowanie łatwiejsze. Wiele komercyjnych pakietów można kupić z określoną liczbą licencji na używanie - oprogramowanie sterujące pracą bibliotek może ustalić limit użytkowników danego krążka. Gdy w sieci jest dużo płyt z dokumentami, użytkownik wcale nie musi wiedzieć, że korzysta z płyt optycznych, ani znać ich ograniczeń.
O tym, jak użytkownicy w sieci komputerowej będą „widzieli” udostępnione płyty, decyduje administrator, konfigurując na serwerze oprogramowanie odpowiadające za sterowanie pracą urządzenia. Najczęściej ich zawartość jest umieszczona w katalogach znajdujących się na jednym dysku logicznym. Nazwy katalogów odpowiadają etykietom płyt (system ten nosi nazwę Push Down File System). Istnieje też możliwość pogrupowania płyt - umieszczenie poszczególnych płyt w odpowiednich dla danych grup katalogach. Można też udostępnić wszystkie pliki z płyt w jednym dużym katalogu na wirtualnie stworzonym dysku (Aggregate File System). Trzecią możliwością jest stworzenie układu mieszanego, np… dwa dyski logiczne, gdzie na jednym znajdują się grupy katalogów, na drugim wszystkie pliki razem.
Jukeboksy (produkty teleinformatyczne z wymiennymi nośnikami) są stosowane w dwóch konfiguracjach: z nagrywarką CD lub bez. Ta różnica wskazuje na ich zastosowanie. Jeśli biblioteka nie będzie miała urządzenia nagrywającego, będzie przeznaczona tylko do udostępniania uprzednio nagranych płyt CD lub oryginalnych CD-ROM. Wyposażona w nagrywarkę może zbierać dane do nagrania na płytę CD-R, które będą od razu udostępnione. Przed nagraniem płyty dane są przechowywane w buforze. Gdy ich ilość przekroczy 650 MB, pliki są nagrywane na płytę. Proces ten jest niewidoczny dla zwykłego użytkownika. Wykorzystując nagrywarkę w bibliotece, można też przeprowadzić replikację płyt CD lub DVD.
