Centrale analogowe

Rozwój central analogowych

Pierwsze systemy automatycznych central telefonicznych (analogowych) działały w systemie bezpośrednim opartym na impulsach wybierczych — nadawane tarczą numerową abonenta bez rejestracji numeru w centrali — wprost na wybieraki centrali komutującej. Poszczególne cyfry (serie impulsów wybierczych) powodowały bezpośrednio „krok po kroku” zestawianie trasy kolejnych odcinków, co prowadziło do usztywnienia funkcji trasowania całości połączenia. Zwiększenie elastyczności trasowania uzyskano w systemach rejestrowych, w których impulsy wybiercze są najpierw pamiętane w rejestrach, a po zakończeniu nadawania numeru służą do budowania w miarę bezkolizyjnej drogi połączeniowej. Największy postęp w automatyzacji central analogowych uzyskano przez wprowadzenie systemów elektronicznych do trasowania połączeń, wśród których wyróżnia się:

• quasi-elektroniczne — w których sterowanie jest elektroniczne, a wybieraki połączeń pozostają nadal elektromechaniczne (biegowe, podnosząco-obrotowe, krzyżowe);
• systemy całkowicie elektroniczne — o przestrzennym i czasowym rozdziale dróg rozmównych w polu komutacyjnym.
• Cechą charakterystyczną wszystkich central analogowych jest przekaz i komutacja sygnałów głosowych w postaci analogowej (bez cyfrowego przetwarzania głosu) w obrębie systemu komutacji.

Sieci tranzytowe

Początkowo telefoniczne sieci tranzytowe, działające między centrami komutacji, wykorzystywały telefonię nośną, zastępującą grube wiązki międzycentralowe z setkami par linii telefonicznych transmitujących przekazy głosowe w naturalnym pasmie kanału o szerokości 4 kHz (300—3400 kHz). W systemach telefonii nośnej następuje zwielokrotnienie częstotliwościowe kanałów rozmównych przez przesunięcie podstawowego pasma 4 kHz w odpowiednio wyższe zakresy częstotliwości, oddzielnie dla każdej rozmowy. Po stronie odbiorczej analogowa postać sygnałów mowy jest rozdzielana za pomocą filtrów pasmowych (4—8 kHz, 8—12 kHz, 12—16 kHz itp.) na pojedyncze kanały rozmówne. Kłopotliwy proces wzmacniania i filtracji kanałów analogowych telefonii wielokrotnej był jednym z głównych powodów niskiej jakości rozmów i przesłuchów, co doprowadziło do ewolucji tych łączy w kierunku tranzytowych sieci cyfrowych .

Funkcjonujące do tej pory pojęcie sieci tranzytowej opartej na centralach tranzytowych traci stopniowo na znaczeniu. Warstwowa struktura sieci transportowych PDH i SDH (także ATM) na najwyższych poziomach komutacji funkcjonuje obecnie za pomocą węzłów cyfrowych łączących poszczególne fragmenty sieci synchronicznych o różnych przepływnościach, poczynając od szybkości 155 Mb/s w górę. Instalacja krotnic synchronicznych DXC, SXC oraz różnorodnych typów multiplekserów ADM (Add Drop Multiplexer), działających bezpośrednio na torach optycznych ze zwielokrotnieniem falowym WDM, gwarantuje optymalne wykorzystanie przepustowości istniejących kanałów światłowodowych między systemami komutacji na różnych poziomach multipleksacji.