Radiofonia DAB
ITpedia
Najstarszą formą telekomunikacji rozsiewczej jest radiofonia analogowa. Jej znaczenie słabnie w miarę rozwoju naziemnej radiofonii cyfrowej DAB (Digital Audio Broadcasting), przeznaczonej głównie do transmisji wielu sygnałów stereofonicznych o wysokiej jakości. Złożony sposób kodowania źródłowego MUSICAM (Masking Pattern Universal Subband Integrated Coding and Multiplexing) oraz ortogonalnego kodowania kanałowego z modulacją wieloczęstotliwościową COFDM (Coded Ortogonal Frequency Division Multiplex) dla sygnałów radiofonii cyfrowej jest zalecany do stosowania w Europie przez ETSI (od 1994 r.). Zalecenie określa trzy tryby pracy sygnałów DAB w różnych zakresach częstotliwości:
- tryb I – przeznaczony do transmisji naziemnej (Terrestial DAB) w pasmie VHF, szczególnie przydatny dla dużych obszarów;
- tryb II – do lokalnej emisji naziemnej i mieszanej (satelitarno-naziemnej) w pasmie VHF i L (1,5 GHz);
- tryb III – do emisji satelitarnej w zakresie do 3 GHz, zalecany również w telewizji kablowej CATV.
W systemie DAB każda z wielu nośnych COFDM jest modulowana czterowartościowym sygnałem różnicowym DQPSK, co umożliwia uzyskanie wysokiej efektywności widmowej 2 b/s/Hz, a po zastosowaniu kodowania splotowego efektywność ta nadal jeszcze wynosi 1,6 b/s/Hz. System DAB stworzony dla radiofonii naziemnej i satelitarnej – zarówno do odbiorników stacjonarnych, jak i ruchomych – umożliwia efektywne wykorzystanie pasma częstotliwości przez wzajemne nakładanie się poszczególnych podnośnych. W efekcie w istotny sposób został zmniejszony wpływ zakłóceń pochodzący od zaników i wielodrogowości sygnałów na jakość odbioru radiowego.
Cechy europejskich aplikacji DAB
W Europie (Niemcy, Anglia, Francja, Szwecja) działa już wiele komercyjnych stacji DAB wykorzystujących sprzęt drugiej generacji (pasmo 3,5 MHz i 400 podnośnych kodera COFDM). Od 1993 r. zainstalowano w tych krajach kilkaset nadajników trzeciej generacji, zgodnych z europejskim programem EUREKA 147 (EUREKA 147B) i zapewniającym: jakość dźwięku nie różniącą się od odtwarzanego z płyt kompaktowych; możliwość umieszczania w określonym pasmie większej liczby programów niż w dotychczasowych systemach radiodyfuzyjnych;
- odbieranie programów przez odbiorniki stacjonarne, przewoźne i przenośne (antena prętowa) w otoczeniu powodującym odbicia i zaniki sygnału;
- możliwość zmiany liczby programów nadawanych w jednym kanale;
- mniejszą moc nadajników niż w przypadku UKF FM – przy tym samym zasięgu;
- możliwość współużytkowania urządzeń transmisyjnych przez wielu nadawców;
- transmitowanie informacji dodatkowych (poza programami), w tym wykorzystanie dotychczasowych systemów RDS (Radio Data System), TMC (Traffic Message Channel) i EWS (Emergency Warning System);
- docelowe stworzenie systemu ISDB (Integrated Service Digital Broadcasting).
Uruchomienia pierwszego eksperymentalnego naziemnego systemu radiofonii cyfrowej T-DAB w Polsce (dla centralnego obszaru kraju) dokonano w 1997 r.
