Telekonferencje wideo

Wideokonferencja oznacza audiowizualne połączenie telekomunikacyjne, umożliwiające zsynchronizowany i jednoczesny przekaz w czasie rzeczywistym ruchomego obrazu (z dynamicznym ruchem treści obrazowej), głosu oraz danych. Sesje wideo tworzy się między użytkownikami lub grupami użytkowników znajdujących się w różnych miejscach. Do realizacji wideokonferencji wykorzystuje się zwykle standard ISDN (obsługa połączenia H.320), który gwarantuje odpowiednią jakość połączenia, bądź transmisje z protokołem IP (standard H.323) w rozwiązaniach korporacyjnych. Istotą usługi wideokonferencyjnej jest transmisja multimedialnych sygnałów w czasie rzeczywistym. Wymaga odpowiednio szerokiego pasma, efektywnego zarządzania zasobami i dwukierunkowych transmisji symetrycznych między uczestnikami.

Aplikacje wideokomunikacyjne (głos i obraz) można podzielić na działające w trybach: point-to-point (wideotelefonia), point-to-multipoint (zdalne prezentacje i szkolenia) oraz multipoint-to-multipoint dla przekazów wideokonferencyjnych. W tego typu aplikacjach można stosować alternatywnie trzy sposoby transmisji danych: w trybie dwupunktowym typu unicast - z transmisją do jednego konkretnego odbiorcy, w trybie rozsiewczym broadcast - do wszystkich odbiorców w danej sieci logicznej oraz w trybie grupowym multicast - z przeznaczeniem wyłącznie do niektórych upoważnionych odbiorców sieci. Liczba czynnych terminali w jednej sesji wideokonferencyjnej zwykle nie przekracza 8 stanowisk (najczęściej wynosi 3 lub 4 terminale, maksymalnie - 30).

Sesje wideokonferencyjne można realizować zarówno w sieciach ISDN, jak i za pośrednictwem szerokopasmowych sieci LAN, ATM czy WAN. Powszechnie akceptowaną jakość przekazów audiowizualnych umożliwiają kanały cyfrowe o przepływności 384 kb/s (6 kanałów B), oferowane w łączach stałych dostępu podstawowego ISDN PRA (Primary Rate Access). Wymaga to uprzedniego zamawiania i zestawiania takich traktów połączeniowych. Aby uzyskać wysoką rozdzielczość obrazu, niezbędną do zastosowań specjalnych, stosuje się kanały cyfrowe o przepływności 2 Mb/s (1920 kb/s dla ISDN), a niekiedy nawet wyższej.

Obecnie do najczęściej używanych aplikacji wideokonferencyjnych należą:

• telemedycyna - umożliwiająca zdalną diagnostykę bądź szybkie uzyskanie konsultacji online od najlepszych specjalistów;
• zdalne nauczanie - za pomocą którego pracownicy, nauczyciele i studenci mogą funkcjonować niezależnie od ich miejsca pobytu;
• systemy obsługi klientów - pozwalające na obsługę klientów na odległość za pośrednictwem transakcji (operacji bankowych, doradztwa finansowego, informacji bieżących) prowadzonych z multimedialnych kiosków. Możliwe jest wtedy uzyskanie kontaktu z obsługą banku, poprzez wykorzystanie wysokiej jakości transmisji obrazu i dźwięku;
• zastosowania przemysłowo-korporacyjne - usprawniające prowadzenie spotkań osób z różnych miejsc, z jednoczesną pracą nad wspólnymi dokumentami;
• bezpośrednia kontrola - w systemach służących do zdalnego nadzoru nad obiektami wraz z możliwością sterowania kamerą i rejestracją obrazów.

Przytoczone przykłady nie wyczerpują wszystkich możliwych zastosowań, w których istnieje potrzeba jednoczesnego przesyłania obrazu i danych, dostępnych obecnie za pomocą wielu typów terminali wideofonicznych. Różnorodność istniejących produktów i systemów wideokonferencyjnych powoduje, że klasyfikacja rozwiązań terminalowych nie jest prosta. Wśród wielu możliwych klasyfikacji najbardziej uniwersalną wydaje się klasyfikacja stacji końcowych wg ich funkcji, ujmująca następujące rozwiązania:

• tradycyjnie najprostsze terminale komputerowe klasy PC (desktopowe) obsługujące jedynie dwóch uczestników sesji wideo;
• terminale specjalizowane (wideoterminale) z powiększonym ekranem i większą rozdzielczością obrazu przeznaczone do obsługi sal konferencyjnych (możliwość zdalnego sterowania, obrotowe kamery naprowadzające itp…);
• wideoterminale z serwerem do prowadzenia jedynie kilkupunktowych sesji wideokonferencyjnych (IP/ISDN), dedykowane dla grup roboczych i średnich firm. Obsługują zwykle nie więcej niż czterech użytkowników sesji;
• dedykowane bądź uniwersalne zestawy wielostanowiskowe (do kilkunastu stanowisk, szybkość LAN powyżej 10 Mb/s) wraz z serwerami usługowymi, które umożliwiają operowanie w dowolnym środowisku teleinformatycznym. Są one wyposażone w bramy H.320/H.323 i kontrolery, ze wszelkimi interfejsami do współpracy z siecią ISDN, ATM czy V.35, działające zgodnie z protokołem IP. Dodatkowo można je także doposażyć w mostki rozszerzające liczbę terminali do kilkunastu lub nawet kilkudziesięciu stanowisk.

Przyszłość usług wideokonferencyjnych wiąże się z rozwojem stacji terminalowych, zdolnych do tworzenia połączeń za pomocą protokołów IP, obecnie najczęściej jako ISDN/IP. Rygorystyczne utrzymanie produktów w standardach H.320/H.323 zaczyna umożliwiać współpracę urządzeń pochodzących z różnych firm, chociaż nadal wiąże się to z pewnym ryzykiem niezgodności działania w sytuacjach krytycznych. Stosowane przez firmy pewne uproszczenia powodują, że największą pewność współdziałania wielu urządzeń uzyskuje się jedynie wśród produktów pochodzących z jednej firmy, najlepiej o ustalonej marce. Coraz częściej jednak implementacją zarówno zwykłych, jak i specjalizowanych aplikacji zajmują się firmy trzecie (integratorzy usług wideokonferencyjnych), które we własnym zakresie rozwiązują programowo problemy współdziałania produktów pochodzących od wielu dostawców.