TELNET jest jednym z najstarszych (MIL-STD-1782) protokołów Internetu, którego nazwa może się równie dobrze wywodzić od TELecommunications NETwork protocol. Jest protokołem tworzenia wirtualnego terminala sieciowego w nieformalnie standardowym trybie emulacji VT100, VT102, VT330 czy Telnet 3270. Terminal ma klawiaturę i ekran lub drukarkę.
TELNET udostępnia znormalizowany interfejs, dzięki któremu klient ma dostęp do usług komputera znajdującego się w zdalnym węźle sieci. Z kolei zdalny komputer z tym protokołem może postrzegać zdalny terminal klienta jak lokalny. Klient i serwer mogą negocjować opcje przypisane terminalowi wirtualnemu, na przykład siedmiobitowy lub ośmiobitowy kod znaków, używając do tego celu 4 poleceń: WILL (kod 251), WONT (252), DO (253) i DONT (254). Opcji jest ponad 44, opisanych w różnych dokumentach RFC.
Uwierzytelnianie w tym protokole polega na podaniu hasła i nazwy użytkownika. Jednak hasło oraz identyfikator są przekazywane otwartym tekstem, podobnie jak całe przebiegi sesji. TELNET należy więc do protokołów nie zapewniających w istocie żadnego bezpieczeństwa.