UDP (User Datagram Protocol)

UDP (RFC 768), protokół alternatywny wobec TCP, jest używany do transportu danych w trybie bezpołączeniowym, a więc bez gwarancji dostarczenia ich do odbiorcy. Jeśli pakiet nie dotrze do odbiorcy albo kiedy wyliczona suma kontrolna nie będzie zgodna z zawartą w nagłówku, to UDP nie podejmie żadnych działań zmierzających do korekty lub retransmisji pakietów. Dla różnych aplikacji wykonujących się na maszynie protokół UDP używa terminu „port”, którego nie można utożsamiać z klasycznym pojęciem portu urządzeń sieciowych.

Nagłówek UDP zawiera m.in.: numer portu źródłowego i numer portu docelowego. Obydwa typy portów są identyfikatorami programów z wyższej warstwy aplikacyjnej. Na przykład FTP ma port 21 dla połączenia sterującego i 20 dla połączenia utworzonego do transmitowania danych, a HTTP – 80. Port źródłowy jest opcjonalny. Kiedy jego pole zawiera inne dane niż zera, to są one wspomnianym numerem aplikacji w komputerze nadawcy. Port źródłowy i adres IP źródła składają się na adres zwrotny pakietu.

Środkiem transportu dla UDP jest datagram IP, podobnie jak dla wielu innych protokołów. Wpisanie w odpowiednie pole IP (Next header w IPv6) numeru 17 będzie oznaczało, że w polu danych znajduje się ładunek należący do UDP. Będą to datagramy w rodzaju komunikatów systemowych, rozgłaszania grupowego, głosu cyfrowego, TFTP czy RPC, dla których usługi TCP są zbyt pracochłonne albo nadmiarowe. Dotrą one do komputera odbiorcy na podstawie adresu docelowego z nagłówka IP, a do określonej aplikacji dzięki adresowi z pola „Port docelowy” w nagłówku UDP. Usługi UDP sprowadzają się głównie do multipleksowania i demultipleksowania ruchu generowanego lub przyjmowanego przez aplikacje.

Porty źródłowe i docelowe stanowią szczególną formę dopełnienia adresów IP. Są to niewielkie dodatnie liczby całkowite identyfikujące programy wykonujące się na maszynie. Dzięki tym portom pakiet może trafić do określonej aplikacji. Porty źródłowe i docelowe są też nazywane portami wirtualnymi, a para w postaci adresu IP i portu – gniazdem (socket). DNS, HTTP, TELNET, FTP i wiele innych protokołów mają stałe numery portów we wszystkich implementacjach TCP/IP. Takie numery portów należą do grupy powszechnie znanych portów (well-known ports).